Wyścigi dronów
Czym są, jak wygrywa się wyścig, gdzie odbywają się największe zawody, jak wyglądają wyścigi dronów w Polsce i jak zacząć — od najbardziej utytułowanego polskiego pilota wyścigów dronów.
Wyścigi dronów to dyscyplina sportu, w której piloci prowadzą małe, szybkie drony — kwadrokoptery — po torze wyznaczonym bramkami i flagami. Każdy pilot ma na głowie gogle FPV (first-person view), w których widzi obraz na żywo z kamery drona, więc leci tak, jakby siedział w jego kokpicie. W wyścigu startuje jednocześnie kilku pilotów, a wygrywa ten, kto pierwszy pokona wszystkie okrążenia.
Czym są wyścigi dronów
Wyścigi dronów wyrosły z hobby FPV w połowie ubiegłej dekady, gdy małe kamery, nadajniki wideo i gogle pozwoliły pilotom latać z perspektywy samego drona. Dziś to sport międzynarodowy. FAI, światowa federacja sportów lotniczych, organizuje Puchar Świata i mistrzostwa świata; ligi takie jak MultiGP i Drone Racing League rozgrywają własne sezony; a w wielu krajach, także w Polsce, wyłania się mistrzów krajowych.
Dron wyścigowy ma niewiele wspólnego z dronem do filmowania. Nie ma GPS-u, utrzymywania wysokości ani autopilota, a przepisy FAI wręcz zabraniają automatycznego pozycjonowania. Pilot steruje gazem i każdym obrotem bezpośrednio dwoma drążkami, a dron robi dokładnie to, co mu każą drążki. Właśnie dlatego jest tak szybki — i dlatego dobre latanie wymaga lat treningu.
Jak wygląda wyścig
Tor to pętla bramek i flag na boisku, w hali albo na stadionie, często podświetlona do nocnych wyścigów. Piloci siedzą lub stoją razem w strefie pilotów, z goglami na oczach, a ich drony czekają na stanowiskach startowych. Każdy dron ma diody LED w kolorze swojego pilota, żeby widzowie mogli je odróżnić.
Na mistrzostwach świata FAI w wyścigach dronów w 2024 roku zawody miały trzy etapy:
- KwalifikacjePiloci latają mierzone rundy w małych grupach. O kolejności decydują ich najszybsze okrążenia.
- Eliminacje64 najszybszych pilotów ściga się w wyścigach po czterech, na trzy okrążenia. Dwóch pierwszych w każdym wyścigu przechodzi dalej, a system podwójnej eliminacji daje każdemu drugą szansę, zanim odpadnie.
- FinałJeden wyścig na trzy okrążenia. Kto pierwszy minie linię mety, zostaje mistrzem świata.
Inne zawody mają własne formaty i punktacje, a w niektórych, jak w Drone Racing League, wszyscy piloci latają identycznymi dronami zbudowanymi przez ligę. Istota się nie zmienia: znaleźć najszybszą czystą linię przez każdą bramkę, nie rozbić drona i dolecieć do mety.
Dron wyścigowy
Typowy dron wyścigowy to kwadrokopter na ramie z włókna węglowego, ze śmigłami o średnicy około pięciu cali. Ma być lekki, sztywny i łatwy w naprawie, bo kraksy są częścią wyścigów. Przepisy FAI ograniczają jego masę do 1 kg razem z baterią, śmigła do sześciu cali, a pakiet do sześciu ogniw litowo-polimerowych (6S). Na prostej dron wyścigowy leci znacznie ponad 100 km/h.
- Dron: rama, cztery silniki, kontroler lotu, kamera i nadajnik wideo.
- Gogle FPV: pokazują obraz z kamery na żywo, z jak najmniejszym opóźnieniem. Na zawodach używa się analogowego lub cyfrowego wideo w paśmie 5,8 GHz, każdy pilot na własnym kanale.
- Aparatura: ręczny nadajnik z dwoma drążkami. Piloci wyścigowi latają w trybie akro, w którym dron nigdy sam się nie poziomuje.
- Baterie: jeden pakiet wystarcza na kilka minut lotu w tempie wyścigowym, więc na zawody zabiera się ich wiele.
Najważniejsze zawody
Wyścigi dronów nie mają jeszcze jednego światowego cyklu. Oto zawody, które liczą się najbardziej, z wynikiem Pawła Laszczaka w każdych z nich.
Puchar Świata i mistrzostwa świata FAI
FAI (Fédération Aéronautique Internationale) organizuje Puchar Świata w wyścigach dronów (FAI Drone Racing World Cup), czyli sezon zawodów na całym świecie z klasyfikacją generalną, oraz mistrzostwa świata w wyścigach dronów.
The World Games
Igrzyska dyscyplin spoza programu olimpijskiego, rozgrywane co cztery lata pod patronatem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. Wyścigi dronów były w programie igrzysk w Birmingham (USA) w 2022 roku i w Chengdu (Chiny) w 2025 roku.
MultiGP Championship
MultiGP to największa liga wyścigów dronów na świecie, z oddziałami, które przez cały sezon organizują lokalne zawody. Sezon kończy MultiGP Championship w Stanach Zjednoczonych, którego zwycięzca zostaje mistrzem świata ligi.
Drone Racing League (DRL)
Zawodowa liga transmitowana w telewizji, w której wszyscy piloci latają identycznymi dronami zbudowanymi przez ligę, na torach na stadionach i w halach.
World Drone Cup
Międzynarodowe zawody w wyścigach dronów rozgrywane w Arabii Saudyjskiej.
Wyścigi dronów w Polsce
Polska ma niewielką, ale mocną scenę wyścigów dronów. Piloci ścigają się na lokalnych zawodach i w ogólnopolskich cyklach przez cały sezon, a najlepsi walczą w Mistrzostwach Polski o tytuł mistrza Polski w wyścigach dronów. Paweł Laszczak zdobywał go trzykrotnie: w 2019, 2022 i 2023 roku.
Popularne są też wyścigi mikrodronów. Tiny whoopy — drony ważące około 20 gramów, z osłoniętymi śmigłami — ścigają się w halach na ciasnych, technicznych torach, a Whoop of Poland to ogólnopolski cykl takich zawodów.
W FAI Polskę reprezentuje Aeroklub Polski, a polscy piloci startują w zawodach Pucharu Świata FAI w Europie i poza nią. Wyniki Pawła Laszczaka — srebro The World Games 2022, cztery medale klasyfikacji Pucharu Świata FAI, pierwszy start Polaka w Drone Racing League i tytuł mistrza świata MultiGP 2024 — czynią go najbardziej utytułowanym polskim pilotem wyścigów dronów.
Jak zacząć przygodę z wyścigami dronów
-
Zacznij od symulatora
Podłącz aparaturę do komputera i lataj w symulatorze wyścigów dronów, takim jak Liftoff, Velocidrone czy DRL Simulator. Kraksy nic nie kosztują, a ta sama aparatura posłuży później do prawdziwego drona.
-
Polataj tiny whoopem
Mały mikrodron z osłoniętymi śmigłami można bezpiecznie latać w domu, a przy okazji uczy latania w goglach w ciasnych przestrzeniach.
-
Poznaj przepisy, zanim polecisz na zewnątrz
Zarejestruj się jako operator drona w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego na drony.gov.pl, a jeśli dron waży 250 g lub więcej, zdaj internetowy egzamin A1/A3. Zgodnie z przepisami UE lot w goglach wymaga obserwatora, który stoi obok ciebie i cały czas widzi drona.
-
Zbuduj pierwszego drona wyścigowego
Wielu pilotów składa swój pierwszy pięciocalowy dron samodzielnie, dzięki czemu potrafi go potem naprawić po kraksie. Tak zaczynał Paweł Laszczak w 2016 roku: od projektu na lekcje techniki w ósmej klasie, lutownicy i poradników z internetu.
-
Wystartuj w zawodach
Znajdź klub albo lokalne zawody i zgłoś się. Na pierwszy start dobrze nadają się wyścigi whoopów albo klasa dla początkujących. Dalej to już trening: lataj często, mierz czasy okrążeń i oglądaj nagrania z gogli.
Pytania
Jak szybko latają drony wyścigowe?
Na prostej dron wyścigowy leci znacznie ponad 100 km/h i rozpędza się do tej prędkości w mgnieniu oka. Tory są jednak pełne ciasnych zakrętów, więc o czasie okrążenia decyduje precyzja linii w tym samym stopniu co prędkość maksymalna.
Czy wyścigi dronów to oficjalny sport?
Tak. FAI, światowa federacja sportów lotniczych, organizuje w wyścigach dronów Puchar Świata i mistrzostwa świata według własnego kodeksu sportowego, a wyścigi dronów znalazły się w programie The World Games, igrzysk rozgrywanych pod patronatem MKOl. Nie są dyscypliną olimpijską.
Kto jest najbardziej utytułowanym polskim pilotem wyścigów dronów?
Paweł Laszczak (pawelos): mistrz świata MultiGP w wyścigach dronów 2024, srebrny medalista The World Games 2022, czterokrotny medalista klasyfikacji Pucharu Świata FAI, trzykrotny mistrz Polski i pierwszy Polak w Drone Racing League. Zobacz wszystkie wyniki.
Gdzie oglądać wyścigi dronów?
FAI, MultiGP i Drone Racing League transmitują lub publikują swoje wyścigi w internecie, a DRL pokazywana jest też w telewizji. Starty Pawła możesz śledzić na YouTube i Instagramie.
Czy do latania dronem wyścigowym potrzebne są uprawnienia?
Trzeba zarejestrować się jako operator w ULC, a przy dronie o masie 250 g lub większej zdobyć internetowe uprawnienia A1/A3. Lot w goglach FPV wymaga też obserwatora obok pilota. Przepisy się zmieniają, więc przed lotem sprawdź aktualne wymagania na drony.gov.pl.
Źródła: przepisy sportowe mistrzostw świata FAI w wyścigach dronów 2024; EASA o lotach FPV w kategorii otwartej; usługi ULC dla operatorów dronów.
